Elektrik tesisatı
Yeni binada elektrik planlaması: Bir odaya kaç priz gerekir?
Bir ev iki kez inşa edilir – bir kez taştan, bir kez de bakırdan. Görünmeyen bu ikinci yarıyı, yirmi yıl sonra da ihtiyaçlarınıza uyacak şekilde nasıl planlayacağınızı anlatıyoruz.
TOKSEL Elektrotechnik editör ekibi Yayın tarihi 4 dk. okuma
Bir ev iki kez inşa edilir. Bir kez taştan, ahşaptan ve camdan – gözle gördüğümüz ev. Bir kez de bakırdan, plastikten ve fikirlerden: Daha ilk misafir zili çalmadan sıvanın ardında kaybolan bir sinir sistemi. Evin sizinle birlikte mi düşüneceğine, yoksa on yıl sonra oturma odasının ortasından uzatma kabloları mı geçeceğine işte bu ikinci inşaat evresi karar verir.
İyi haber şu: Erken planlayan, daha az paraya daha fazla konfor elde eder. Kötü haber ise: Sıva yapıldıktan sonra eksik kalan ne varsa, ancak toz toprak içinde, duvarlara kanal açılarak tamamlanabilir.
Doğru zamanlama
Elektrik planlaması, kat planının ve mobilya yerleşiminin netleştiği ama duvarlarda henüz sıva olmadığı aşamada yapılmalıdır. En geç kaba tesisat (Rohinstallation) aşamasında tüm çıkışlar, kablo güzergâhları ve boş borular (Leerrohre) belirlenmiş olmalıdır. Mobilya planınızı görüşmeye yanınızda getirin: Yatak nerede duracak, televizyon nerede, çalışma masası nerede? Prizler mobilyaları takip eder, tersi değil.
Bir odaya kaç priz gerekir?
DIN 18015-2, konut binaları için asgari donanımı belirler. RAL-RG 678 ise bunun ötesinde üç donanım düzeyi tanımlar – temel donanım için bir yıldızdan konforlu donanım için üç yıldıza kadar. Uygulamada üst sınıra yakın planlamanızı öneriyoruz: Ek bir priz kaba inşaatta (Rohbau) az tutar, sonradan ise birkaç katına mal olur.
Modern bir müstakil ev için pratik kurallarımız (ikili priz, iki priz yeri sayılır):
| Oda | Öneri (priz yeri) | Neye dikkat etmeli |
|---|---|---|
| Oturma odası | 10–14 | medya duvarı, okuma köşesi, her duvar |
| Yatak odası | 6–8 | yatağın her iki yanına birer ikili priz |
| Çocuk odası | 6–8 | çalışma masası, yatak, ileride oyun ve ders |
| Mutfak | 8–12 artı cihazlar | tezgâh, ocak 400 V, eviye, buzdolabı |
| Banyo | 3–4 | lavabo, ayna, havlupan |
| Çalışma odası | 8–10 | çalışma masası, yazıcı, ağ prizleri |
| Koridor ve antre | 2–3 | elektrikli süpürge, şarj istasyonu, vestiyer |
| Dış mekân | her girişte en az 1 | içeriden kapatılabilir, su sıçramasına karşı korumalı |
Bunu yaparken aydınlatma çıkışlarını (Lichtauslässe), panjur motorlarını, ağ ve anten prizlerini ve Kuzey Ren-Vestfalya'da (NRW) yatak odalarında, çocuk odalarında ve koridorlarda zorunlu olan duman dedektörlerini (Rauchwarnmelder) de unutmayın.
Tesisat bölgeleri: Kablolar nereden geçebilir?
İleride tablo asarken kimse bir kabloyu delmesin diye DIN 18015-3, sabit tesisat bölgeleri (Installationszonen) öngörür:
- yatay olarak tavanın 15–45 cm altında ve zeminin 15–45 cm üstünde; çalışma tezgâhı bulunan mekânlarda ayrıca zeminin 90–130 cm üstünde,
- dikey olarak kapıların, pencerelerin ve oda köşelerinin 10–30 cm yanında.
Anahtarlar genellikle yaklaşık 1,05 m yüksekliğe, prizler çoğunlukla bitmiş zeminin yaklaşık 30 cm üstüne, mutfakta ise tezgâhın üzerinde yaklaşık 1,10–1,20 m yüksekliğe yerleştirilir.
Işık, anahtar ve atmosfer
Işık, aydınlıktan fazlasıdır. Tavan çıkışlarını ileride masaların duracağı yerlere, duvar çıkışlarını dolaylı aydınlatma için planlayın; ışığı bir odanın her girişinden yakıp söndürebilmek için vaviyen ya da permütatör devreler (Wechsel- oder Kreuzschaltung) kurun. Koridorlarda ve merdiven boşluklarında hareket sensörleri konfor sağlar, dış mekânda ise olmazsa olmazdır.
Yarın için yedek: Wallbox, PV, ısı pompası, ağ
Bugünün yeni binası, yarının enerjisini taşıyabilmelidir. Önerilerimiz:
- sayaç panosundan (Zählerschrank) çatıya (fotovoltaik), garaja veya park yerine (wallbox) ve ısı pompasının kurulacağı yere kadar boş borular,
- VDE-AR-N 4100'e uygun, yedek yerleri olan bir sayaç panosu – ayrıntılar Sayaç panosu yenileme rehberinde,
- her oturma ve çalışma odasına ağ kabloları (en az Cat 7),
- her anahtar kutusunda nötr iletkeni (Neutralleiter) ve derin ankastre kutular – böylece akıllı anahtarlar ileride yeni kablo çekmeden eklenebilir,
- yeni binalarda zaten zorunlu olan aşırı gerilim koruması – bkz. VDE 0100-443'e göre aşırı gerilim koruması.
Wallbox'ı şimdiden kesin olarak planlayanlar, ayrıntıları Wallbox kurulumu rehberimizde; ısı pompası için ise Isı pompasının elektrik bağlantısı rehberinde bulabilir.
Belge olarak plan
Sonunda ortaya bir tesisat planı çıkar: Hangi kablo nereye gidiyor, hangi devre hangi odayı besliyor, dağıtım panosunda neler var? Test raporuyla (Prüfprotokoll) birlikte bu plan evinizin hafızasıdır – tadilatlar için, ustalar için ve bir sonraki ev sahibi için.
Sonuç
Prizler bir evin noktalama işaretleridir: Eksik olduklarında bütün gündelik hayat tökezler. Cömert planlayın, yarını düşünün ve sıvanın ardında kaybolan her şeyi belgeleyin. Köln, Hürth ve Rhein-Erft bölgesinde yeni binalar için elektrik tesisatlarını planlıyor ve kuruyoruz – ayrıntılar Elektrik tesisatı sayfamızda ya da doğrudan talep formumuz üzerinden.
Sıkça sorulan sorular
Bir odada kaç priz zorunludur?
Belirli bir sayı için yasal bir zorunluluk yoktur. DIN 18015-2 asgari bir donanımı, RAL-RG 678 ise daha konforlu düzeyleri tanımlar. Yaşam alanları için asgarinin belirgin şekilde üzerinde priz öneriyoruz.
RAL-RG 678'e göre donanım değeri ne anlama gelir?
RAL-RG 678, bir konutun elektrik donanımını bir ile üç yıldız arasında değerlendirir. Bir yıldız esasen asgari donanıma karşılık gelir; üç yıldız ise daha fazla priz, aydınlatma çıkışı ve iletişim bağlantısıyla yüksek konforu ifade eder.
Prizler hangi yüksekliğe takılır?
Genellikle bitmiş zeminin yaklaşık 30 cm üstüne. Mutfakta tezgâhın üzerindeki prizler çoğunlukla 1,10 ile 1,20 m yüksekliktedir. Önemli olan, kabloların tesisat bölgelerinin içinden geçmesidir.
Akıllı ev (Smart Home) altyapısını daha inşaat sırasında kurmaya değer mi?
Hazırlık neredeyse her zaman değer: Anahtar kutularında nötr iletkeni, derin kutular, boş borular ve ağ kabloları kaba inşaatta az tutar. Sistemi hemen mi yoksa daha sonra mı genişleteceğinize ardından özgürce karar verebilirsiniz.
İlgili hizmet
Elektrik tesisatı
Ticari yapılar ve konutlar için elektrik tesisatı – yeni binalarda ve renovasyonda, sayaç panosu ve tali pano dahil.
Bu yazı genel bir bilgilendirme sunar (Ekim 2026 itibarıyla) ve münferit durumlarda yapılacak bir inceleme veya danışmanlığın yerini tutmaz. Geçerli standartlar, yasalar ve şebeke işletmecinizin şartları esastır.
