DGUV V3 kontrolü: İşletmeler için yükümlülükler, süreler ve süreç

Köln şehir merkezinde bir ofis, Hürth'te bir atölye ya da Rhein-Erft bölgesinde bir üretim holü: İnsanların elektrik tesisleri ve cihazlarıyla çalıştığı her yerde, bunların güvenli durumda olmasından işveren sorumludur. Bunun en önemli dayanağı, Alman Yasal Kaza Sigortası'nın (Deutsche Gesetzliche Unfallversicherung) DGUV Vorschrift 3 düzenlemesidir. Bu rehberde düzenlemenin neleri şart koştuğunu, hangi kontrol sürelerinin yaygın olduğunu ve bir kontrolün uygulamada nasıl yürütüldüğünü öğreneceksiniz.

DGUV Vorschrift 3 nedir?

“Elektrische Anlagen und Betriebsmittel” (Elektrik tesisleri ve ekipmanları) başlıklı DGUV Vorschrift 3, yasal kaza sigortasının bir iş kazalarını önleme talimatıdır (Unfallverhütungsvorschrift) – daha önce BGV A3 adıyla biliniyordu. Sektörü ve büyüklüğü ne olursa olsun, çalışanı bulunan tüm işletmeler için geçerlidir. Özü şudur: Elektrik tesisleri ve ekipmanları yalnızca usulüne uygun durumdayken işletilebilir. Bu nedenle ilk kez devreye alınmadan önce ve sonrasında düzenli aralıklarla bir elektrik uzmanı (Elektrofachkraft) tarafından kontrol edilmeleri gerekir.

Düzenleme, İşletme Güvenliği Yönetmeliği (Betriebssicherheitsverordnung, BetrSichV) ve TRBS 1201 teknik kuralı ile tamamlanır. Buna göre işveren, kontrollerin türünü, kapsamını ve sürelerini bir risk değerlendirmesine (Gefährdungsbeurteilung) dayanarak belirler. DGUV Vorschrift 3'te belirtilen süreler bu noktada kendini kanıtlamış referans değerler işlevi görür.

Tam olarak neler kontrol edilir?

İki grup birbirinden ayrılır:

• Sabit tesisler ve ekipmanlar (ortsfeste Anlagen und Betriebsmittel) – örneğin dağıtım panoları, şalt tesisleri, sabit monte edilmiş armatürler, prizler ve sabit bağlantılı makineler.
• Taşınabilir ekipmanlar (ortsveränderliche Betriebsmittel) – yani fişi olan her şey: matkaplar, kahve makineleri, uzatma kabloları, çoklu prizler, bilgisayarlar veya monitörler.

Kontroller ilgili standartlara göre yapılır: Sabit tesisler genellikle DIN VDE 0105-100'e, taşınabilir cihazlar DIN VDE 0701-0702'ye ve yeni tesisler devreye alınmadan önce DIN VDE 0100-600'e göre kontrol edilir.

Hangi kontrol süreleri geçerlidir?

DGUV Vorschrift 3'ün uygulama talimatları (Durchführungsanweisungen) diğerlerinin yanı sıra şu referans değerleri belirtir:

Taşınabilir ekipmanlarda, kontrollerdeki hata oranı %2'nin altındaysa süreler uzatılabilir – atölyelerde, üretim yerlerinde ve şantiyelerde en fazla bir yıla, ofislerde ise en fazla iki yıla.

Kontrolü kim yapabilir?

Sabit tesislerin kontrolü yalnızca elektrik uzmanları tarafından yapılabilir – yani mesleki eğitimleri, bilgileri ve deneyimleri sayesinde tehlikeleri fark edebilen ve sonuçları güvenle değerlendirebilen kişiler. Taşınabilir cihazları ise uygun ölçüm ve test cihazları kullanmaları ve bir elektrik uzmanının yönetimi ve denetimi altında çalışmaları koşuluyla elektroteknik konusunda eğitilmiş kişiler de kontrol edebilir.

Pek çok işletme bu iş için harici bir uzman elektrik firmasını (Elektrofachbetrieb) görevlendirir. Böylece uzmanlık, kalibre edilmiş ölçüm cihazları ve izlenebilir bir dokümantasyon tek elden sağlanır.

Bir DGUV V3 kontrolünün işleyişi

1. Mevcut durum tespiti: Hangi tesisler, dağıtım panoları ve cihazlar var? Önceki test raporları (Prüfprotokolle) ve devre şemaları mevcut mu?
2. Randevu planlaması: Sabit tesislerin kontrolü kısmen kısa süreli enerji kesintileri gerektirir. Bunları işletmenizi mümkün olduğunca az etkileyecek şekilde planlıyoruz – talep halinde çalışma saatleri dışında da.
3. Gözle kontrol: Hasarlı kablolar, eksik kapaklar, yanlış boyutlandırılmış sigortalar veya izin verilmeyen geçici çözümler çoğu zaman daha bu aşamada fark edilir.
4. Ölçüm: Diğerlerinin yanı sıra koruma iletkeni direnci, yalıtım direnci, çevrim empedansı (Schleifenimpedanz) ile kaçak akım koruma cihazlarının açma süresi ve açma akımı.
5. Fonksiyon testi: Koruma ve güvenlik düzenlerinin etkinliği test edilir.
6. Dokümantasyon: Her sonuç kayda geçirilir; kontrol edilen cihazlar bir sonraki kontrol tarihini gösteren bir kontrol etiketi (Prüfplakette) alır.

Eksiklik tespit edilirse ne olur?

Tespit edilen eksiklikler test raporunda tanımlanır ve değerlendirilir. Tehlikeli eksikliği bulunan cihazlar derhal kullanım dışı bırakılmalıdır. Hasarlı bir fiş veya eksik bir kapak gibi küçük eksiklikler çoğu zaman doğrudan yerinde giderilebilir. Daha kapsamlı onarımlar için bir teklif alırsınız.

Kontrol neden karşılığını verir?

Kontrol yalnızca bir yükümlülük değildir; işletmenizi ekonomik açıdan da korur:

• İş güvenliği: Arızalı cihazlar ve tesisler, kimse zarar görmeden önce tespit edilir.
• Sorumluluk: Bir hasar durumunda kontrol yükümlülüğünüzü yerine getirdiğinizi kanıtlayabilirsiniz. Bu kanıt yoksa kaza sigortasının rücu talepleri (Regressforderungen) ve sigorta şirketinizle anlaşmazlıklar gündeme gelebilir.
• Yangından korunma: İşletmelerdeki pek çok yangının nedeni elektrikseldir. Düzenli kontroller bu riski belirgin şekilde azaltır.
• Sigorta güvencesi: Mal sigortası şirketleri sözleşmelerinde, örneğin VdS yönergelerine göre, kendi kontrol şartlarını belirleyebilir. Poliçenize göz atmanızda fayda var.

Organizasyon için ipuçları

• Bir cihaz envanteri tutun ve test raporlarını merkezi bir yerde saklayın.
• Kontrolleri tekrarlayan bir randevu olarak planlayın – böylece tüm süreleri takip edebilirsiniz.
• Sabit tesislerin kontrolünü, dağıtım panolarının ve şalt tesislerinin yaklaşan bakımıyla birleştirin.
• Sonuçları modernizasyonlar için temel olarak kullanın; örneğin aşırı gerilim korumasının veya kaçak akım koruma rölelerinin sonradan eklenmesi.

Kontrollerinizi Köln, Hürth veya Rhein-Erft bölgesinde organize ettirmek mi istiyorsunuz? Ayrıntılı bilgiyi Test ve bakım sayfamızda bulabilirsiniz – ya da doğrudan iletişim formu üzerinden bize ulaşın.